Günlük hayatımızın içinde olduğu gibi iş hayatının birçok aşamasında da hukuk bilgisine ihtiyaç duyarız. Özellikle bir start-up şirketi kurarken her adımda hukuka uygun davranmak, hukuki bilgi yetersizliği varsa bunun farkına varabilmek ve planlama yaparken hukuki muhakeme yeteneğinin gerekli olduğunu bilmek çok önemlidir.

Yaşanmış bir olaydan örnek verecek olursak; “X Start-Up ofis bilgisayarlarına yüklenen Y yazılımı, korsan olarak “hukuka aykırı” bir şekilde kullanılmaktadır. Y yazılımını kullanmak üzere uzman personel ihtiyacı duyulur ve X Start-Up tarafından gazeteye ilan verilir. İlanı inceleyen Y, Yazılım Şirketi çalışanları Start-Up’ın lisansı olmadığını tespit ederek durumu avukatlarına bildirir.”

Bu tür durumlardan kaçınmak için girişimcilerin dikkat etmesi gereken temel hususlardan şu şekilde bahsedebiliriz;

A-Start-Up Şirketi Kurulmadan Önce Düşünülmesi Gereken Hususlar;

1-Fikir tescil edilebilir mi? (Patent alınabilir mi? Marka Tescili ne zaman yapılmalı?)

2-Şirketin türü ne olmalı? (Anonim Şirket ve Limited Şirket arasındaki farklılıklar
neler? Hangisi daha avantajlı? )

3-Ortakların kendi aralarında hissedarlık sözleşmesi yapmaları gerekir mi?

4-Hisse oranları ne olmalı?

5-Hangi ortak ne kadar sermaye ödemeli?

6-Opsiyon hissesi nedir?

7-Emisyon primli hisse nedir?

8-Hisse devri ana sözleşmede sınırlanmalı mı? Ana sözleşmede bulunması
gereken hüküm ve şartlar neler olabilir?

9-Yatırım alırken hisseler nasıl devredilir? (Yatırım kuruluş aşamasında veya start-up kurulduktan sonra her aşamada dikkat edilmeli.)

10-Yönetim Kurulu üyeleri kimler olabilir? Sorumlulukları neler? Yönetim Kurulu toplantı ve karar nisabı nedir? Hangi kararları Yönetim Kurulu, Hangilerini Genel Kurulu alabiliyor? Genel Kurul toplantı ve karar nisabı ne olmalı? Genel Kurul ne zaman hangi durumlarda toplanmalı?

B-Start-Up Şirketi Kuruluş Aşamasında Dikkat Edilecek Hususlar

1.Şirket Ana Sözleşmesi çok iyi bir şekilde hazırlanmalı.
2. Hissedarlar Sözleşmesinin akdedilmesi ortaklar arasındaki ilişkinin niteliğini belirlemek için faydalı olabilir.
3. Anonim Şirketlerin Kurulumu için gereken en az sermaye 50.000,00 TL olup Sermayenin 1/4’ü ödenerek şirket kurulabilir.

*Bu aşamada hukuki ve mali danışmanlık alınması tavsiye edilir.

 

C- Start-Up Şirketinin Gelişim Aşamasında Dikkat Edilecek 4 Husus;

1-Mevzuat
Her start-up şirketinin tabi olduğu ve uyması gerekli olan genel hukuki
yükümlülüklerinin yanı sıra, start-up’ın faaliyet gösterdiği alana ilişkin spesifik
mevzuat tespit edilmeli, içeriği çok iyi bilinmeli.

2-Sözleşmeler
Start-up’un üçüncü kişilerle akdedeceği sözleşmelerin neler olduğu, hangi
sözleşmelere ihtiyaç olduğu şirketin gösterdiği faaliyet alanı dikkate alınarak
belirlenmeli.

Önemli sözleşme türleri şu şekildedir;

·Hissedarlar Sözleşmesi (ana sözleşme taslak metni ile birlikte)

· Şirket Ana Sözleşmesi (Kuruluş Sözleşmesi)

· İş Sözleşmeleri

· Şirketin çalışma alanı dışında kalan hizmetlerin sağlanmasına dair sözleşmeli (güvenlik,  temizlik, ulaşım, hukuk, muhasebe, reklam/tanıtım, tahsilat sistemleri, lisans sözleşmeleri vs.)

· Esas Ticari Faaliyete Dair Sözleşmeler (Ürün Satış, Kiralama vs gibi..)

· Yeni yatırımcının katılımı halinde hissedarlar sözleşmesi

· Hisse Devri Taahhütleri

· Gizlilik Sözleşmeleri

· Hangi durumda, “key personel” ile start-up arasındaki rekabeti sınırlayıcı hükümler içeren iş sözleşmeleri akdedilebileceği ve hangi şartlara tabi olduğu, bunun dışında yapılan rekabeti sınırlama ve/veya sınırlandırma ihtimali olan bir çok durumun Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’a aykırı olacağı ve böyle bir durumda Rekabet Kurumu’nun çok ciddi yaptırımları olduğunun mutlaka akılda tutulması gerekmektedir.

3-Hakların Korunması:
Fikri mülkiyet haklarının ya da teknoloji ile ilgili faaliyet gösteren şirketlerin tüm
diğer maddi varlıklarının korunması gerekir.

4-Davalar veya İcra Takipleri:
İcra takiplerine ilişkin, dikkat edilmesi gereken en önemli husus böyle bir takip talebi alınması halinde; talebin üzerinde yazan sürelerin çok önemli olduğu ve belirtilen süre içerisinde mutlaka hukuki aksiyon alınması (itiraz vs) gerektiğidir.

 D-Yatırım Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler;


· Yatırım yapacak şirketin hukuki yapısının yanı sıra hisse yapısı, ana
sözleşmesi incelenmeli, faaliyet alanının ne olduğu, mevzuata uygun davranıp
davranmadığı tespit edilmeli.
· Ne kadar hisse verileceği ve karşılığında ne bedel alınacağı belirlenmeli.
· Hisse devri aşamasında dikkat edilmesi gereken hususlar, akdedilmesi gereken
sözleşmeler tespit edilmeli.
· İleriye dönük taahhüt düşünülebilir mi araştırılmalı.
· Genel kurul/Yönetim kurulu toplantı karar nisapları, yönetim kurulu yapısı
değişecek mi düşünülmeli.
· Hisse devri Ana Sözleşmede sınırlandırılacak mı karar verilmeli.

Av. H. Kübra Engin, LL.M

 Akpınar | Eraslan | Engin
Hukuk Bürosu | Law Firm